ميرزا محمد حسن الآشتياني
131
الرسائل التسع ( الفقهية والأصولية )
فاسدة » « 1 » ومخفى نيست اينكه متبادر از قول امام : « الصّلاة في وبره وشعره فاسدة » با وجود علم است بانكه وبر وشعر آن است . سلّمنا كه ظاهر در اين نباشد ؛ لكن جزماً ظاهر در آن معنى عام هم نيست . سلّمنا كه ظاهر در اين معنى نفس الامرى باشد ؛ لكن مىگوييم كه مراد از فساد هم ، فاسد نفس الامرى است ؛ وچه دليلي دلالت مىكند بر اينكه نماز فاسد در نفس الامر محكوم بفساد است در نظر ظاهر ، وما مكلّفيم بظاهر نه بنفس الامر واگر بگوئى كه مراد از حكم بفساد در حديث فساد على الظاهر است ، ما هم مىگوييم مراد از حرام اكله حرام الاكل على الظاهر است ، وسياق يك سياق است ، ودليل بر اجتناب از قبائح نفس الامريّه كه عقل حكم بر قبح ان نمىكند ثابت نيست ؛ تا آن كه بگوئيم از باب مقدّمهء واجب بايد ترك محتملات كرد تا آن كه ترك مطلوب نفس الامرى بعمل أيد . بلكه ما اين مطلب را در شبههء محصوره هم مسلّم نداريم وأقوى ادلّهء مشهور بر وجوب اجتناب از شبههء محصوره همان وجوب مقدّمهء واجبست ، وما در قوانين ابطال ان كردهايم واينكه آنچه واجب الاجتناب است ، حرامى است كه معلوم الحرمة باشد ، ونجسى كه معلوم النّجاسه باشد ، واگر دعوى إجماع وحديث إنائين مشتبهين نبود ، در خصوص إنائين هم منع وجوب مىكرديم . پس هرگاه در شبههء محصوره كه يقيناً حرامى در ان هست مثل : يك دينار ممزوج بده دينار مشتبه [ ما تجويز ] مىكنيم ارتكاب را بتدريج . وغاية امر حصول شغل ذمّه است بدينارى كه بايد بصاحبش برساند « 2 » ؛ چون دليلي بر حرمة تصرّف
--> ( 1 ) وسائل الشيعة 3 : 250 ب 2 من أبواب لباس المصلي ح 1 ، الكافي 3 : 397 ح 1 اللباس الذي يكره فيه الصلاة ، الاستبصار 1 : 383 / 1454 / 1 ، التهذيب 2 : 209 / 818 / 26 . ( 2 ) في المصدر : رساند .